Các công ty ngành thủy sản đang trên đà phát triển mạnh mẽ nhưng cũng đồng thời gặp nhiều khó khăn trong việc vận hành. Đặc biệt doanh nghiệp phải đối với các vấn đề về kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, tuân thủ quy định xuất khẩu và sản xuất theo mùa vụ. Dưới đây là những thách thức chính mà ngành thủy sản đang gặp phải:

• Khó kiểm soát nguồn nguyên liệu đầu vào: Ngành thủy sản phụ thuộc vào mùa vụ, vùng nuôi, kích cỡ và chất lượng nguyên liệu không ổn định. Điều này khiến việc theo dõi nguồn thu mua gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, dữ liệu bị phân tán dẫn đến việc lập kế hoạch sản xuất không hiệu quả.
• Quy trình sản xuất phức tạp, nhiều công đoạn: Doanh nghiệp thủy sản có quy trình sản xuất gồm nhiều bước chế biến: sơ chế, làm sạch, cấp đông, đóng gói. Quá trình này gặp nhiều khó khăn trong việc kiểm soát tiến độ, tỷ lệ hao hụt và trạng thái sản phẩm. Hơn nữa, sự thiếu liên kết giữa các bộ phận trong quy trình cũng là một rào cản cho việc quản lý vận hành.
• Tính lương và tính giá thành sản phẩm phức tạp: Công thức tính lương theo nhiều yếu tố như ca, sản lượng, công đoạn gây khó khăn trong việc tổng hợp chi phí theo từng đơn hàng, sản phẩm. Điều này gây cản trở lớn trong việc chứng minh giá thành khi có vấn đề xảy ra.
• Quản lý kho lạnh và tồn kho còn thủ công: Có nhiều kho với nhiều trạng thái sản phẩm như tươi, đông, bán chế biến… Đơn vị tính đa dạng, phân theo kích cỡ, nhóm, loại… càng làm khó khăn trong công tác kiểm soát.
• Truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng chưa hiệu quả: Việc theo dõi và truy vết được lô hàng từ vùng nuôi đến thành phẩm chưa hiệu quả. Thiếu các hồ sơ kiểm nghiệm, khó đạt yêu cầu xuất khẩu. Trong khi đó, việc quản lý lô hàng, mã hóa lô còn thủ công.
• Quản lý đơn hàng và đóng gói theo yêu cầu khách gặp khó khăn: Mỗi khách hàng có yêu cầu về quy cách đóng gói khác nhau gây khó khăn trong việc quản lý đơn hàng. Các chứng từ xuất khẩu (CO, VSATTP, container...) phức tạp dễ nhầm lẫn, gây thiếu sót khi xử lý thủ công.
• Chuỗi cung ứng thiếu tính liên kết và linh hoạt: Các kế hoạch thu mua – sản xuất – tồn kho – giao hàng còn rời rạc dễ dẫn đến thiếu hàng, tồn kho cao hoặc giao hàng trễ. Điều này khiến doanh nghiệp không theo kịp nhu cầu thị trường hoặc khó đáp ứng các đơn hàng lớn.
• Dữ liệu phân tán, thiếu liên thông, thiếu phân tích: Các số liệu rời rạc gây khó khăn trong việc tổng hợp. Doanh nghiệp không có công cụ phân tích để dự báo sản xuất, tiêu thụ, tối ưu tồn kho nên chưa thể giúp ban quản lý đưa ra các quyết định kịp thời.
• Tuân thủ quy định, báo cáo và quản lý rủi ro: Ngành thủy sản phải tuân thủ nhiều quy định về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dư lượng, chứng nhận xuất khẩu. Ngoài ra, doanh nghiệp trong ngành còn phải đảm bảo tuân thủ quy định về môi trường, chống khai thác bất hợp pháp (IUU). Việc tổng hợp dữ liệu, lập báo cáo thủ công rất tốn thời gian, dễ sai sót và không đáp ứng kịp thời các yêu cầu của cơ quan quản lý.

Với những thách thức trên, doanh nghiệp ngành thủy sản cần có một giải pháp ERP toàn diện để liên kết quy trình từ khai thác đến xuất khẩu, hỗ trợ kiểm soát chặt chẽ, đúng chuẩn.

Ngành thủy sản cần giải pháp ERP quản lý toàn diện để đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý vận hành

Giải pháp ERP ngành thủy sản giúp giải quyết nhiều thách thức, hỗ trợ doanh nghiệp phát triển và duy trì lợi thế cạnh tranh bền vững. Sau đây là những ứng dụng vượt trội của ERP áp dụng vào đặc thù của ngành thủy sản:

• Tự động hóa quản lý hồ sơ kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc: ERP hỗ trợ tạo và lưu trữ hồ sơ kiểm dịch, chứng từ xuất khẩu cho từng lô hàng. Hệ thống giúp truy xuất nguồn gốc từ vùng nuôi, thu mua đến thành phẩm, đảm bảo đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế về kiểm định chất lượng và an toàn thực phẩm.
• Quản lý dữ liệu vùng nuôi và nguồn nguyên liệu không ổn định: Hệ thống tích hợp dữ liệu từ các vùng nuôi, thu mua, nhà cung cấp và theo dõi nhật ký vùng nuôi theo từng lô. ERP giúp phân tích và lập kế hoạch thu mua dựa trên mùa vụ và các vùng thu hoạch tốt, từ đó tối ưu hóa hiệu quả thu mua và điều phối nguyên liệu.
• Quản lý chất lượng và truy vết xuyên suốt chuỗi cung ứng: ERP gắn mã lô cho sản phẩm từ đầu vào đến đầu ra, đảm bảo khả năng truy vết chính xác khi có yêu cầu kiểm định hoặc khiếu nại từ khách hàng. Hệ thống cung cấp công cụ theo dõi chất lượng sản phẩm trong suốt quá trình sản xuất.
• Tính giá thành sản phẩm chính xác theo từng công đoạn: Hệ thống phân tích chi phí sản xuất cho từng lô hàng và đơn hàng, giúp doanh nghiệp kiểm soát giá thành và tối ưu hóa kế hoạch sản xuất một cách hiệu quả.
• Quản lý linh hoạt nguyên liệu và thành phẩm theo nhiều đơn vị tính: ERP hỗ trợ các đơn vị đo đa dạng (kg, con, lít...) và phân nhóm sản phẩm theo kích cỡ, loại, độ tươi sống... Hệ thống tối ưu kiểm kê và lưu kho, dễ dàng truy xuất thông tin theo đặc tính sản phẩm.
• Tự động tính lương nhân công theo năng suất và quy trình sản xuất: ERP tự động tính lương dựa trên ca làm việc, sản lượng hoặc công đoạn sản xuất, đồng thời liên kết với kế toán để đảm bảo tính chính xác và tiết kiệm thời gian xử lý.
• Quản lý kho lạnh và tồn kho phức tạp: Hệ thống phân loại tồn kho theo trạng thái bảo quản như tươi sống, cấp đông, bán chế biến... và theo dõi nhiệt độ, hạn dùng chi tiết. ERP giúp quản lý kho lạnh và tồn kho dễ dàng và chính xác hơn.
• Quản lý quy trình gia công – sơ chế nhiều bước: ERP theo dõi từng công đoạn sản xuất từ lột vỏ, làm sạch, cấp đông đến đóng gói, giúp cập nhật trạng thái sản phẩm và theo dõi tỷ lệ hao hụt, hiệu suất chế biến.
• Đáp ứng các yêu cầu đóng gói riêng biệt theo khách hàng: Hệ thống cho phép thiết lập quy cách đóng gói linh hoạt, bao gồm trọng lượng, nhãn mác và loại bao bì. ERP tự động phân chia hàng hóa phù hợp trước khi xuất kho.
• Quản lý đơn hàng xuất khẩu và chứng từ phức tạp: ERP giúp theo dõi toàn bộ quy trình xuất khẩu từ đặt hàng, kiểm định, đóng container đến làm hồ sơ hải quan. Hệ thống quản lý và lưu trữ các chứng từ xuất khẩu như CO, VSATTP, kiểm dịch…
• Đồng bộ chuỗi cung ứng theo thời gian thực: ERP kết nối các bộ phận như thu mua, tồn kho, sản xuất và giao hàng trên cùng một nền tảng, giúp dữ liệu được cập nhật liên tục và giảm thiểu lãng phí. Hệ thống giúp nâng cao khả năng đáp ứng đơn hàng và tối ưu chuỗi cung ứng.

Giải pháp ERP hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu chuỗi cung ứng, giải quyết bài toán chi phí và chất lượng

Hệ thống ERP ngành thủy sản cung cấp nhiều tính năng quan trọng giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ quản lý nguồn nguyên liệu đến xuất khẩu. Các tính năng này bao gồm truy xuất nguồn gốc sản phẩm, quản lý chất lượng, tính toán giá thành, và đồng bộ chuỗi cung ứng, đảm bảo hiệu quả vận hành và đáp ứng các yêu cầu kiểm định, xuất khẩu khắt khe của ngành. Sau đây là một số tính năng nổi bật của ERP trong ngành thủy sản: 

• Quản lý nguyên liệu: ERP giúp theo dõi và kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào, từ vùng nuôi đến thành phẩm, với khả năng truy xuất nguồn gốc chính xác.
• Quản lý chứng từ xuất khẩu và giao dịch: ERP tự động hóa xử lý chứng từ xuất khẩu, kiểm dịch và các yêu cầu quốc tế (CO, VSATTP), giúp giảm sai sót và tiết kiệm thời gian. Hệ thống tích hợp thông tin sản phẩm, đồng bộ quy trình từ sản xuất đến giao hàng, đảm bảo quản lý hiệu quả các chứng từ và đơn hàng xuất khẩu, đáp ứng yêu cầu cơ quan quản lý.
• Quản lý sản xuất: ERP giúp tối ưu quy trình sản xuất từ khi đánh bắt, thu hoạch, thu mua đến khi hoàn thành sản phẩm. Hệ thống có khả năng truy xuất chi tiết và tối ưu hóa quy trình, giúp tinh giản mọi công đoạn. Một số tính năng nổi bật gồm: tạo lô và pallet sản xuất; quản lý nguyên liệu và tồn kho; giảm giá trị, pha trộn, tách, xóa hoặc thêm sản phẩm vào pallet; tính toán chi phí đơn vị của sản phẩm hoàn thiện; duy trì nguyên liệu được chứng nhận và dự báo sản xuất; tạo hợp đồng sản xuất, quản lý và in nhãn theo chuẩn GS1. 
• Quản lý nhân công: Hệ thống ERP tự động tính lương nhân công dựa trên ca làm việc, sản lượng và công đoạn sản xuất, giúp giảm thiểu công việc thủ công và tăng cường tính chính xác.
• Quản lý chuỗi cung ứng: ERP tích hợp quy trình thu mua, sản xuất, tồn kho và phân phối, giúp doanh nghiệp cải thiện hiệu quả hoạt động, giảm tồn kho và lãng phí, đồng thời tối ưu hóa các công đoạn trong chuỗi cung ứng.
• Quản lý chi phí sản xuất: Hệ thống ERP cung cấp công cụ tính toán chi phí chi tiết theo từng đơn hàng và lô sản phẩm, giúp doanh nghiệp đảm bảo tuân thủ quy định và tối ưu hóa lợi nhuận.
• Báo cáo và phân tích: ERP cung cấp các báo cáo vận hành chi tiết, hỗ trợ doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác và kịp thời, giúp theo dõi hiệu quả kinh doanh một cách toàn diện.
• Quản lý khai thác thủy hải sản: ERP ghi chép chi tiết về sản lượng đánh bắt, chi phí chuyến đi và tuân thủ các báo cáo quy định. Hệ thống hỗ trợ truy xuất nguồn gốc đến từng chuyến đánh bắt, đảm bảo tính minh bạch và đáp ứng yêu cầu kiểm tra từ cơ quan quản lý.
• Quản lý nuôi trồng thủy hải sản: Hệ thống ERP tích hợp dữ liệu thời gian thực về chi phí và sinh khối từ phần mềm nuôi trồng, giúp theo dõi chi phí từ thả giống đến thu hoạch. Phần mềm hỗ trợ phân tích lợi nhuận, hiệu quả và dự báo sản lượng, tối ưu hóa kế hoạch thu hoạch.
• Quản lý thương mại thủy sản: ERP giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả các hoạt động mua bán, phân phối, nhập khẩu và xuất khẩu thủy sản tươi sống và đông lạnh. Hệ thống tối ưu hóa chuỗi cung ứng, với khả năng truy xuất nguồn gốc ở mọi giai đoạn, đồng thời hỗ trợ tính toán chi phí phân bổ, hiển thị "carbon footprint" trên hóa đơn, phân tích doanh số và lợi nhuận chi tiết, cùng khả năng dự toán chi phí linh hoạt và tạo hợp đồng theo trọng lượng, số lượng hoặc tổng số lượng.

Hệ thống ERP chuyên biệt cho ngành thủy sản giúp truy xuất nguồn gốc, quản lý tối ưu quy trình sản xuất

Đánh giá hiện trạng và xác định mục tiêu triển khai

Trước khi triển khai ERP, việc đánh giá quy trình hiện tại là bước quan trọng để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu và các vấn đề cần cải thiện. Dưới đây là những yếu tố cần đánh giá để xác định mục tiêu triển khai ERP rõ ràng và hiệu quả:

• Phân tích quy trình đặc thù thủy hải sản: Đánh giá toàn bộ chuỗi giá trị từ nuôi trồng/khai thác, thu mua, sản xuất, kiểm soát chất lượng, tồn kho lạnh, logistics, truy xuất nguồn gốc, xuất – nhập khẩu... để xác định điểm nghẽn, rủi ro và yêu cầu nghiệp vụ đặc thù (ví dụ: kiểm soát lô, hạn sử dụng, quản lý vùng nuôi, truy xuất chứng nhận MSC/HACCP, kiểm soát nhiệt độ, v.v.)
• Xác định mục tiêu và tiêu chí thành công: Đặt mục tiêu rõ ràng về hiệu quả vận hành, giảm hao hụt, tăng truy xuất nguồn gốc, tuân thủ tiêu chuẩn quốc tế, tối ưu chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và khả năng mở rộng hệ thống.

Lựa chọn giải pháp ERP phù hợp ngành thủy sản

Việc lựa chọn giải pháp ERP phù hợp là yếu tố then chốt để đảm bảo triển khai thành công. Dưới đây là các yếu tố cần lưu ý khi chọn giải pháp ERP chuyên sâu cho ngành thủy sản:

Chọn giải pháp ERP có module chuyên sâu cho thủy sản:

Ưu tiên các giải pháp ERP đã được kiểm chứng cho ngành thủy sản (ví dụ: Wisefish trên nền Dynamics 365, Aptean Seafood ERP, Inecta, LS Retail cho F&B) với các tính năng như:

• Quản lý chuỗi cung ứng, tồn kho lạnh, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, quản lý vùng nuôi, batch/lot/serial, tích hợp IoT cho giám sát môi trường, quản lý chứng nhận xuất khẩu, quản lý sản xuất theo quy trình thực tế ngành thủy sản.
• Tích hợp dễ dàng với thiết bị đo, cân điện tử, hệ thống truy xuất, phần mềm tài chính, bán hàng, xuất nhập khẩu.

Đánh giá khả năng mở rộng, tùy chỉnh và tích hợp: Đảm bảo hệ thống có thể mở rộng khi doanh nghiệp tăng quy mô, dễ tùy chỉnh theo quy trình riêng, tích hợp với hệ sinh thái phần mềm sẵn có ...

Lựa chọn giải pháp ERP phù hợp ngành thủy sản là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp áp dụng hệ thống thành công

Chuẩn bị dữ liệu và quy trình vận hành

Chuẩn bị dữ liệu và quy trình vận hành là bước quan trọng để đảm bảo hệ thống ERP hoạt động hiệu quả ngay từ khi triển khai. Dưới đây là các yếu tố cần chuẩn bị:

• Làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu đầu vào: Chuẩn hóa mã hàng, mã lô, thông tin vùng nuôi, tồn kho đầu kỳ, chứng nhận, khách hàng, nhà cung cấp, số liệu sản xuất… Loại bỏ dữ liệu trùng lặp, sai sót, chuẩn hóa định dạng để dễ dàng chuyển đổi lên hệ thống mới.
• Xây dựng quy trình vận hành chuẩn (SOP): Chuẩn hóa các quy trình nhập – xuất – tồn – kiểm soát chất lượng – truy xuất nguồn gốc – quản lý vùng nuôi – kiểm soát tồn kho lạnh – quản lý đơn hàng – xuất khẩu, đảm bảo phù hợp với hệ thống ERP và tiêu chuẩn quốc tế.

Đào tạo nhân sự và quản lý thay đổi

Để triển khai ERP thành công, việc truyền thông và đào tạo nhân sự, quản lý thay đổi là rất cần thiết như:

• Đào tạo nhân sự: về quy trình tương lai và những thay đổi trên hệ thống mới, đặc biệt các nghiệp vụ đặc thù như kiểm soát lô, truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng, báo cáo xuất khẩu.. để mỗi nhân viên hiểu được lợi ích và cơ hội khi triển khai các giải pháp công nghệ mới, nắm rõ vai trò và cách khai thác hệ thống tối ưu. 
• Quản lý thay đổi và truyền thông nội bộ: Xây dựng kế hoạch truyền thông, giải thích lợi ích, hỗ trợ nhân viên thích nghi với thay đổi, giảm rào cản, tăng tỷ lệ thành công dự án.

Chọn đối tác triển khai ERP uy tín, chuyên sâu ngành thủy sản

Lựa chọn đối tác cung cấp hệ thống ERP là yếu tố quyết định sự thành công của dự án. Sau đây là những điểm cần lưu ý khi lựa chọn đơn vị triển khai giải pháp ERP:

• Đối tác có năng lực về giải pháp công nghệ toàn diện, tư vấn quy trình, quản lý dự án.
• Đối tác có kinh nghiệm thực tế ngành thủy sản, đã từng triển khai dự án thực tế, hiểu sâu về đặc thù quản lý thủy sản, 
• Đối tác có nguồn lực mạnh từ đó có khả năng đồng hành và hỗ trợ lâu dài cùng khách hàng.

NaviWorld là một trong những đối tác hàng đầu trong việc triển khai giải pháp ERP chuyên biệt cho ngành thủy sản tại Việt Nam. Dưới đây là lý do tại sao các doanh nghiệp trong ngành thủy sản nên lựa chọn NaviWorld:

• Kinh nghiệm triển khai thành công: NaviWorld đã triển khai giải pháp ERP cho nhiều doanh nghiệp trong ngành thực phẩm và thủy sản tại Việt Nam, có am hiểu sâu sắc về quy trình và đặc thù của ngành thủy sản.
• Giải pháp đặc thù – Wisefish trên nền tảng Dynamics 365 Business Central: NaviWorld cung cấp gải pháp Wisefish với các module đặc thù sẵn có cho ngành thủy sản. Giải pháp đáp ứng các yêu cầu cho các loại hình doanh nghiệp thủy sản khác nhau như doanh nghiệp khai thác đánh bắt, doanh nghiệp nuôi trồng, doanh nghiệp sản xuất chế biến, doanh nghiệp xuất nhập khẩu.
• Hệ thống thân thiện, dễ sử dụng: Wisefish với giao diện thân thiện, dễ sử dụng và dễ đào tạo cho người dùng. Hệ thống hỗ trợ cả tiếng Việt và tiếng Anh, giúp đơn giản hóa việc triển khai cho các doanh nghiệp.
• Tích hợp mạnh mẽ với các công cụ Microsoft: tích hợp sâu với Power BI, Microsoft Azure, Microsoft 365… có khả năng kết nối với các hệ thống hải quan và logistics, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quản lý và vận hành.
• Hỗ trợ toàn diện: NaviWorld cung cấp dịch vụ tư vấn, triển khai, bảo trì và tùy biến hệ thống ERP chuyên nghiệp và bền vững.

NaviWorld đã triển khai thành công giải pháp ERP cho các doanh nghiệp thủy sản như Pan Food và Ocean Mart, giúp cải thiện hiệu quả quản lý và hoạt động kinh doanh.

Gợi ý giải pháp ERP ngành thủy sản của NaviWorld

Wisefish là giải pháp ERP mạnh mẽ và được thiết kế riêng cho ngành thủy sản trên nền tảng Microsoft Dynamics 365 Business Central. Wisefish hỗ trợ nhiều loại hình doanh nghiệp thủy sản khác nhau:

	Khai thác đánh bắt Quản lý thông tin đánh bắt chi tiết, tích hợp chi phí chuyến đi để báo cáo tuân thủ các quy định về đánh bắt, có khả năng truy xuất nguồn gốc dễ dàng, quản lý toàn diện thuyền viên.
	Nuôi trồng thủy sản Wisefish tích hợp liền mạch với phần mềm nuôi trồng thủy sản, cung cấp dữ liệu thời gian thực về chi phí và sinh khối để theo dõi chi phí chính xác từ khâu thả giống đến thu hoạch.
	Sản xuất Wisefish Production giúp các nhà chế biến thủy sản quản lý truy xuất nguồn gốc và chi phí sản xuất. Phần mềm hỗ trợ hoạt động vận hành hàng ngày, theo dõi sản xuất từ nguyên liệu thô đến thành phẩm và giá thành chi tiết.
	Thương mại Được thiết kế chuyên dụng cho việc nhập khẩu, xuất khẩu, bán và phân phối thủy hải sản tươi sống và đông lạnh, quản lý truy xuất nguồn gốc, tối ưu giá, dễ sử dụng và nhiều tính năng khác giúp cung cấp thông tin chi tiết hỗ trợ việc ra quyết định.

Wisefish cung cấp các tính năng chuyên ngành như:

	Liền mạch Tích hợp liền mạch, từ sản xuất đến theo dõi vận chuyển, đồng thời nâng cao trải nghiệm người dùng.
	Phân tích Truy cập các báo cáo và KPI chuyên ngành, cảnh báo theo thời gian thực, phân tích lịch sử nâng cao để tăng cường dự báo và lập kế hoạch.
	Kho lạnh Tạo danh sách nhặt hàng, tích hợp thiết bị cầm tay, chức năng quản lý chi phí linh hoạt cho hàng tồn kho nội bộ và bên ngoài.
	Logistics Dễ dàng tra cứu các quy định thương mại quốc tế với các tài liệu xuất khẩu dành riêng cho từng thị trường, khu vực, tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
	Công ty liên kết Dễ dàng thực hiện giao dịch giữa các công ty thành viên, công ty liên kết, giảm thời gian nhập dữ liệu thủ công để giải phóng nguồn lực cho các hoạt động cốt lõi.
	Bảo vệ môi trường Nâng cao các hoạt động bền vững, thúc đẩy tính minh bạch bằng cách quản lý thông tin về dữ liệu lượng khí thải carbon cho thủy hải sản.
	Kiểm soát chất lượng Tùy chỉnh quy trình kiểm tra, tự động hóa hoạt động khắc phục, quản lý tuân thủ quy định và duy trì khả năng truy xuất nguồn gốc toàn diện.